Kapat

Çoğaltan (Çarpan) Etkisi Nedir?

Anasayfa
Ekonomi Çoğaltan (Çarpan) Etkisi Nedir?

Ekonominin büyüklüğü güncelliğini her zaman konulardandır. Bunun yanı sıra büyümenin niteliği ve etkisi de önemlidir. Büyümeyi tetikleyen, durumun çıktı üzerindeki genişleyici etkisi çarpan etkisi olarak nitelendirilir.

Ekonominin tüketim fonksiyonunda meydana gelen değişimlerin toplam çıktıyı nasıl etkilediği çarpan etkisi ile açıklanmıştır. Çoğaltan veya çarpan etkisi, otonom harcamalarda gerçekleşen bir birimlik değişimin toplam üretimi bir birimden fazla artırdığını gösteren etkidir. Bu noktada önemli olan değişimin otonom olmasıdır. Bu nedenle üretimi etkileyen dışsal değişken tüketim, kamu harcaması veya yatırım olabilir ancak bu değişkenler otonom olmalıdır. Çoğaltan etkisinin altında yatan temel mantık ekonomideki harcamaların, farklı ekonomik aktörler tarafından gelir olarak kullanabilmesidir. Bu nedenle gerçekleşen değişiklik, değişkenin kaynağı fark etmeksizin, çıktıyı daha fazla etkiler.  Böylelikle başlarda oldukça yüksek olan çarpan etkisi, devam eden süreçte daha düşük etkilere neden olur. Çoğaltan etkisini hesaplanmasında marjinal tüketim eğilimi kullanılmaktadır. Kamu harcamaları çoğaltanı:

Burada yer alan çoğaltan kamu harcamasına aittir. Vergi çarpanı veya dışa açık ekonomi çarpanı farklılık göstermektedir. Kamu çarpanına bir örnek vermek gerekirse:

Örnek: Ekonomide marjinal tüketim eğiliminin 0,8 olduğunu kabul edersek:

Kamu harcaması çarpan katsayısı 2 olacaktır. Bu da kamu harcamalarında meydana gelen 1 birimlik artışın, toplam çıktıda 2 birim değişikliğe neden olacağını gösterir. Hükümet kamu harcamalarını 100 milyar TL artırırsa, GSYH veya toplam çıktı 200 milyar TL (100 x 2) artar.

Gerçek hayatta üretimde düşünüldüğü kadar büyük bir çoğaltan etkisi mümkün değildir. Bunun nedeni ise uygulanan maliye ve para politikaları, ekonomideki enflasyondur. Ülke ekonomisinin durumu, ekonomik bireylerin harcama kararlarını etkiler.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Yazılar

DAHA FAZLA GÖSTER