Kapat

Harrod-Domar Büyüme Modeli

Anasayfa
Ekonomi Harrod-Domar Büyüme Modeli

Bu model adını, Roy F. Harrod (1937) ve Evsey Domar (1946) isimlerindeki iki iktisatçının geliştirdikleri modellerden almıştır. İlk olarak, Keynes’in büyüme analizlerini eleştiren Harrod’a göre, Keynes modellerinde yatırımın talep üzerindeki etkisinden bahsederken, yatırımın üretim yani arz üzerindeki etkisini bahsetmediğini savunarak kendi modelini geliştirmiştir. Daha sonraki yıllarda, modelin gelişmesine katkı sağlayan Domar, benzerlikler sebebiyle bu modelin Harrod-Domar modeli olarak anılmasını sağlamıştır. Bu modelde, büyümeyi açıklayan en önemli kavram yatırımlardır.

Harrod’a göre, ekonomik büyüme dengesini yatırım ve tasarruf eşitliği sağlamaktadır. Büyümeyi sağlayacak gerekli olan yatırım seviyesi hızlandıran etkisi ile açıklanır. Aslında, bu etki gelir düzeyindeki değişimlerin, yatırım üzerindeki etkini açıklamaktadır. Harrod büyüme modelinde üç büyüme hızından bahsedilir. Bunlar:

  • Gerekli büyüme hızı: Planlanan yatırımlar ile planlanan tasarrufların eşit olduğu, ekonomide arz-talep dengesinin olduğu büyüme hızıdır. Gerekli üretim arışını gerçekleştirecek sermaye miktarı (yeni yatırım) mevcuttur.
  • Fiili büyüme hızı: Ekonomideki gerçekleşen büyüme hızını gösterir.
  • Doğal büyüme hızı: Ekonominin tam istihdamda olduğu, ulaşabileceği maksimum düzeydir.

Ekonomide denge durumu fiili büyüme hızının, gerekli büyüme hızına eşit olduğu durumdur. Bu noktada arz ve talep dengededir. Fiili büyüme hızının, gerekli büyüme hızından fazla olması, ekonomide planlanan yatırım ve sermaye birikiminden daha fazlasına ihtiyaç duyulmadır. Bu durumda, talep fazlalığı ve buna bağlı olarak stok erimesi ve enflasyonist süreç oluşur. Tam tersi durumda ise, gerekli büyüme hızının fiili büyüme hızından fazla olması, planlanan yatırım ve tasarrufların fazla gerçekleşmesi, arz fazlasına neden olur. Bu durum, stok birikimine ve durgunluğa neden olur.

Domar’a göre ise yatırımların çift yönlü etkisi vardır. Bunlardan ilki kapasite (üretimi) arttırıcı etki ve diğeri geliri (talebi) arttırıcı etkidir. Domar, talep yönlü etkiyi açıklarken Keynes’in çarpan etkisini kullanmıştır. Bu durumda, istenilen büyüme düzeyini gerçekleştirecek, yatırım düzeyini tahmin etmek istemiştir. Domar, ekonominin dengesini yatırımların kapasite etkisi ile gelir etkisinin birbirlerine eşit olduğu zamanda gerçekleştiğini ifade eder.

Harrod-Domar modeli, birçok ekonomik büyüme modelinin temelini oluştursa da, büyümeyi sadece sermaye yönlü ele alması, emek ve teknolojik gelişmelere modelde yer vermemesi açısından eleştirilmiştir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Yazılar

DAHA FAZLA GÖSTER