Kapat

Para ve Parasal Gelişmeler

Anasayfa
Ekonomi Para ve Parasal Gelişmeler

Ekonominin temeline dayanan bir olgu olan para, önemini hiçbir zaman kaybetmeyen bir kavramdır. Bugünkü anlamda para kullanımına kadar tarihte birçok kez paraya ihtiyaç duyulmuş ve deniz kabuklarından değerli metallere birçok şey para işlevi görmüştür. Trampa veya takas ekonomisinde yaşanılan zorluklar paraya duyulan ihtiyacı daha da arttırmıştır. Peki, bugünkü anlamda para tanımı nedir?

Para kavramını tanımlayabilmek adına, paranın işlevleri göz önünde bulundurulmalıdır. Buna bağlı olarak paranın üç temel işlevi vardır:

  • Değişim aracı olma: Bu özellik ile takas ekonomisinde yaşanılan zorluklar ortadan kalkar. Mal ve hizmet karşılığı olarak para kullanılır.
  • Hesap birimi olma: Mal ve hizmetlerin değerini ölçebilmek, fiyatlandırabilmek için para ölçülebilir olmalıdır.
  • Değer muhafaza aracı olma: Biriktirildiğinde değerini hemen kaybetmemesi, değerini koruması özelliği, paranın tasarruf edilebilmesi açısından önemlidir.

Para tanımında dikkat edilmesi gereken diğer özellikler şunlardır: Paranın herkes tarafından kabul edilebilir olması, kolay taşınabilmesi, bölünebilmesi (daha küçük birimlere, kuruş gibi), biriktirilebilmesi, dayanıklı olması gereklidir. Kağıt paralar, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından; madeni paralar ise darphanede basılır.

Merkez Bankası tarafından belirlenen para arzı, bir ekonomide bulunan bütün parasal varlıklardan oluşur. Böylece para arzını veya para stokunu dar ve geniş olmak üzere iki şekilde tanımlanır. Likiditeye (nakde) kolay çevrilme açısından para arzları sırasıyla M0, M1, M2 ve M3 olarak gerçekleşir. Bunlardan M0 veM1 dar para tanımını; M2 ve M3 geniş para tanımını oluşturur.

M0: (Dolaşımdaki banknot + Madeni para) – Bankada bulunan nakit
M1: M0 + Vadesiz Mevduat
M2: M1 + Vadeli Mevduat
M3: M2 + Repo + Para piyasası fonları + İhraç edilen menkul kıymetler
* Mevduatlar, yerli para (TL) ve yabancı para (YP) olmak üzere iki şekilde tutulur.
Para Tanımları

Parasal gelişmeler olarak adlandırılan bu para tanımlarına Merkez Bankası resmi sitesinde Aylık Para ve Banka İstatistikleri bölümünden ulaşmak mümkündür. Buna göre, Türkiye’de 2020 Mart ayında gerçekleşen parasal gelişmeler şu şekildedir:

Parasal Gelişmeler

Mart ayında, Merkez Bankasının M1 para arzı 857,403 TL; M2 para arzı 1,824,091 TL ve M3 2,794,994 TL olarak gerçekleşmiştir. Yıllık bazda M1 %8,79; M2 %18,70 ve M3 ise %28,65 artış göstermiştir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Yazılar

DAHA FAZLA GÖSTER