Kapat

Tam Sermaye Hareketliliği ve Sabit Döviz Kuru Varsayımında Para ve Maliye Politikaları (Mundell Fleming Modeli)

Anasayfa
Ekonomi Tam Sermaye Hareketliliği ve Sabit Döviz Kuru Varsayımında Para ve Maliye Politikaları (Mundell Fleming Modeli)

Ekonomik varsayımlar yapılırken genellikle kabul gören ceteris paribus ilkesi ile bir analizde kullanılan ana değişkenler haricinde kalan tüm değişkenlerin sabit olduğunu kabul eder. Böylece kullanılan değişkenin etkisinin ölçümü daha kolay olacaktır. Aynı basit mantıkla, mal veya para piyasası analizleri genellikle kapalı ekonomiler (ithalat ve ihracatın bulunmadığı) düşünülerek yapılmıştır.

Mundell- Fleming modeli ise Robert Mundell ve Marcus Fleming tarafından incelenen, ekonominin gerçekte de olduğu gibi dışa açıklığını analizlere dahil edildiği basit dışa açık modeldir. Bu modelde mal piyasası (IS) ve para piyasasına (LM) ek olarak ödemeler dengesini (BP) gösteren eğri dahil edilmiştir. Peki, tam sermaye hareketliliği ve sabit döviz kuru varsayımı altında para ve maliye politikasının etkileri nelerdir?

Sabit Döviz Kuru Sistemi ve Para Politikası

Tam Sermaye Hareketliliği ve Sabit Döviz Kuru varsayımında Para Politikası
  • IS-LM-BP eğrilerinin kesim noktası olan E0 noktasında iç ve dış denge sağlanmıştır.
  • Genişletici para politikası uygulaması ile Merkez bankası APİ ve DİBS piyasadan satın alması, zorunlu karşılık oranlarını düşürmesi veya reeskont oranlarını düşürerek ekonomide ulusal para arzını artırır. Böylece para arzı artar. Para piyasası dengesini gösteren LM eğrisi sağa kayar. (LM1 -> LM2).
  • İç denge E1 noktasında sağlanırken, faiz oranları düşmüş; milli gelir artmıştır.
  • Milli gelir artışı ile ithalat artmıştır. Ekonomide dış açık oluştuğundan, dış denge bozulmuştur. Ayrıca faizlerin düşmesi ile ülkeden sermaye çıkışı gerçekleşir.  Ekonomide hem Cari işlemler Hesabında hem de Sermaye Hesabında açık oluşmuştur.
  • Düşük faiz oranları ve sermaye çıkışının artması döviz talebini artıracak, ekonomide döviz talebi döviz arzından büyük olacaktır. Bu durumda döviz kuru artma eğilimine girer.
  • Sabit döviz kuru sisteminde MB müdahale eder ve artan döviz talebini karşılamak için piyasaya döviz satarken piyasadan TL çeker. Bu durumda ulusal para arzı azalır ve başlangıç noktasına geri döner (LM2 ->LM1). Denge tekrar E0 noktasına döner.  
  • Faiz ve milli gelir de bir değişiklik olmadığından, Sabit döviz kuru sisteminde Para Politikası etkin değildir.

Sabit Döviz Kuru Sistemi ve Maliye Politikası

Tam Sermaye Hareketliliği ve Sabit Döviz Kuru varsayımında Maliye Politikası
  • IS-LM-BP eğrilerinin kesim noktası olan E0 noktasında iç ve dış denge sağlanmıştır.
  • Genişletici maliye politikası uygulaması varsayımı altında, hükümet kamu harcamalarını arttırarak veya vergileri düşürerek ekonomiye gelir enjekte etmekte, millî geliri arttırır. Böylece, IS eğrisi sağa kayar. (IS1 ->IS2).
  • Yeni iç denge E1 noktasında oluşurken, faizler ve milli gelir artar. Milli gelir artışı ithalatı teşvik ederken dış açığa, Cari İşlemler Hesabında açığa neden olurken; faiz artışı sermaye girişine Sermaye Hesabında fazlaya neden olur.
  • Böylece ödemeler dengesi için zıt yönlü iki etki söz konusudur. Ancak tam sermaye hareketliliği durumunda, sermaye hareketlerinin faize karşı duyarlılığı sonsuz olduğundan faiz artışı karşısında önemli ölçüde sermaye girişi gerçekleşir. Böylece sıcak para şeklindeki döviz girişi, ithalat yolu ile döviz çıkışından daha fazla olacağı için genişletici maliye politikası ile tam sermaye hareketliliği durumunda dış fazla oluşur.
  • Faiz yüksekliğine bağlı olarak gerçekleşen dış fazlası, döviz arzının döviz talebinden fazla olmasına neden olur.
  • Sabit döviz kurunda MB müdahalesi ile piyasada fazla bulunan döviz arzını çekmek için döviz satın alarak piyasaya TL verir. Böylece ulusal para arzı artar. LM eğrisi sağa kayar (LM1 -> LM2). Yeni denge E2 noktasında oluşur.
  • Faiz değişmemiş (i0) ancak milli gelir artmıştır (Y0 ->Y2). Sabit döviz kurunda Maliye Politikası etkindir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Yazılar

DAHA FAZLA GÖSTER